2023 жылғы 28 сәуірде Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің Қоғамдық кеңесінің отырысы өтті. Қоғамдық кеңес мүшелері Мемлекет кепілдік берген заң көмегі институтына қатысты бірқатар маңызды мәселелерді қарады.
Бұл тақырыпта Тіркеу қызметі және заң қызметтерін ұйымдастыру департаментінің директоры Алан Тіленчиев баяндама жасады. Ол Әділет министрлігі мен оның аумақтық бөлімшелері, заң кеңесшілері, нотариустар ұсынатын қызметтердің қолжетімділігі, сондай-ақ мүгедектерге, мүгедек балалар мен ересектердің ата-аналарына/қамқоршыларына адвокаттар көрсететін заң көмегі туралы айтты.
Департамент директорының айтуынша, 2018 жылғы 5 шілдедегі "Адвокаттық қызмет және заң көмегі туралы" Заңның күшіне енуімен мемлекет кепілдік берген заң көмегі көрсетілетін азаматтардың саны артты: "мысалы, 2021 жылы мемлекет кепілдік берген заң көмегі 122 337 азаматқа көрсетілді, ал 2022 жылдың қорытындысы бойынша ол көрсеткіш 169 495 өсті".
Сондай-ақ, баяндама барысында нотариустар халыққа мемлекет кепілдік берген заң көмегін толық көлемде көрсететінін, сондай-ақ халықтың әлеуметтік осал топтарына жататын азаматтар – жасы бойынша зейнеткерлер, мүгедектер, жетім балалар және т. б. нотариаттық қызметтерді төлеуден босатылатынын айтты.
Өз кезегінде РНП Төрағасы Әсел Жанәбілова нотариат бүгінде мемлекеттің әлеуметтік саясатының өзекті міндеттеріне толық жауап беретінін атап өтті. 2022 жылы нотариустар 11 санаттағы құқықтық және техникалық сипаттағы қызметтерден босатылуына байланысты 6 млрд.теңгеден астам қаражат алмаған. Бұл 1,5 миллионға жуық нотариаттық іс-әрекет. Әрине, шығындардың көп бөлігі "Нотариат туралы" Заңның 30-1-бабы, 2-тармағы 6) және 1) тармақшаларына сәйкес жасына байланысты зейнеткерлер, сондай-ақ нотариаттық куәландыруға жататын құжаттың жобасын өз бетінше дайындаған жеке және заңды тұлғалар құқықтық және техникалық сипаттағы қызметтерге ақы төлеуден босатылады.
Төраға сондай-ақ халыққа білікті заң көмегін көрсетуге байланысты шығыстарды нотариустарға өтеу бөлігінде тиісті түзетулер енгізуді қарастыру туралы ұсыныспен шықты. Ол РНП заң жобасын дайындағанын, атап айтқанда халықтың әлеуметтік осал топтарына жататын азаматтар санаттарының тізбесін қысқартуды көздейтінін хабарлады.
Әсел Жанәбілова сондай-ақ Қоғамдық кеңес мүшелеріне Республикалық нотариаттық палата 2017-2018 жылдары ҚР "Адвокаттық қызмет және заң көмегі туралы" Заңының жобасы бойынша жұмыс барысында осы мәселелерді көтергенін еске салды.